De ondernemer en echtscheiding

Datum 03-02-2015
Bericht geschreven door:
Bent u ondernemer en gaat u scheiden, dan komt er veel op u af. Niet alleen verandert uw privéleven ingrijpend, maar ook voor uw onderneming kan een scheiding grote gevolgen hebben. Factoren die bij dit laatste een belangrijke rol spelen zijn de ondernemingsvorm en het al dan niet aanwezig zijn van huwelijkse voorwaarden. Daarnaast kunt u met een alimentatieverplichting worden geconfronteerd. Een goede onderbouwing van uw inkomen en het veilig stellen van de continuïteit van uw onderneming zijn daarbij van groot belang.
 
De eenmanszaak
Drijft u uw onderneming in de vorm van een eenmanszaak en bent u in gemeenschap van goederen gehuwd, dan zijn in principe alle bezittingen en schulden van u en uw echtgenote gemeenschappelijk. Dit geldt ook voor de activa en passiva van de eenmanszaak. Wettelijk is vastgelegd dat degene die het bedrijf uitoefent en wil voortzetten de bedrijfsgoederen tegen betaling van een geschatte prijs kan overnemen. Daarnaast kan uw echtgenoot aanspraak maken op de helft van de waarde van de onderneming.
 
Bent u op huwelijkse voorwaarden gehuwd, dan dient er afhankelijk van de inhoud van die voorwaarden al dan niet te worden afgerekend. Is er sprake van een zogenaamde ‘koude uitsluiting’, waarbij er geen gemeenschappelijke goederen zijn, dan hoeft u als eigenaar van het bedrijf niet met uw echtgenoot af te rekenen. Vaak is een koude uitsluiting echter gecombineerd met een zogenaamd periodiek verrekenbeding. Bij een dergelijk beding wordt door de echtgenoten afgesproken dat de overgespaarde inkomsten jaarlijks met elkaar worden verrekend. In het merendeel van de gevallen wordt er tijdens het huwelijk niet verrekend. Het hangt dan van de omschrijving van het begrip inkomsten in de huwelijkse voorwaarden af of uw echtgenoot aanspraak kan maken op een deel van de waarde van uw onderneming.
 
De besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (bv)
Heeft u uw onderneming ondergebracht in een bv en bent u in gemeenschap van goederen gehuwd, dan zijn de aandelen in de bv ook gemeenschappelijk eigendom. Het maakt dan niet uit op wiens naam de aandelen staan. Zet u de onderneming voort, dan heeft uw echtgenoot recht op de helft van de waarde van de aandelen.
 
Is er sprake van huwelijkse voorwaarden met koude uitsluiting, dan zijn de aandelen van de bv eigendom van die echtgenoot op wiens naam de aandelen staan. Aan de andere echtgenoot hoeft geen vergoeding te worden betaald. Dit kan anders liggen als de huwelijkse voorwaarden een periodiek verrekenbeding bevatten. Heeft u de aandelen met overgespaard inkomen verworven, dan heeft uw echtgenoot recht op een deel van de waarde van de aandelen. Ziet het periodiek verrekenbeding niet alleen op inkomsten uit arbeid, maar ook op winst uit onderneming, dan worden de niet uitgekeerde winsten uit uw onderneming in aanmerking genomen bij de vaststelling van de verrekenplicht.
 
In de praktijk zorgt het periodieke verrekenbeding voor veel problemen omdat er tijdens het huwelijk niet wordt afgerekend. In die situatie zegt de wet dat het aanwezige vermogen aan het einde van het huwelijk wordt vermoed te zijn gevormd uit hetgeen verrekend had moeten worden. De echtgenoot wie het aangaat, moet dan maar bewijzen dat het vermogen niet met overgespaard inkomen is opgebouwd (bijvoorbeeld omdat het bij het huwelijk is aangebracht of omdat er sprake is van een erfenis of gift, waardoor de gelden buiten de verrekeningsplicht vallen).
 
In situaties waarin bij de echtscheiding een onderneming een rol speelt werken de advocaten van ons kantoor, mr. P. van Rossum, mr. J. de Graaf-Bakker, samen met een accountant en een fiscaal jurist. Op die wijze wordt gebruik gemaakt van diverse specialismen die bij een scheidende ondernemer van pas komen. Er wordt rekening gehouden met de financiële situatie van de ondernemer, de juridische aspecten die bij de scheiding aan de orde komen en de mogelijkheden om de gevolgen van de scheiding op een zo gunstig mogelijke fiscale wijze af te wikkelen. Indien nodig betrekken wij in de advisering ook de mogelijkheden voor herfinanciering en herstructurering van de onderneming.
 
De eigen vertrouwde accountant kent zowel de onderneming als de ondernemer goed en wordt daarom vaak gevraagd te helpen bij het verzamelen van de benodigde informatie. Dit is vaak sneller, efficiënter en goedkoper dan dat onze specialisten dat doen. Met deze informatie gaan we samen met u aan het werk. Door deze werkwijze wordt voorkomen dat de eigen accountant in een lastige situatie belandt. Immers, de eigen accountant moet onpartijdig blijven, terwijl hij hoopt na de scheiding de dienstverlening te kunnen voortzetten.
 
U kunt ervoor kiezen om tezamen met uw echtgenoot één advocaat te nemen of bewust een eigen advocaat in de arm te nemen. In beide gevallen kan ons kantoor u (of uw echtgenoot) bijstaan. Daarbij blijft voorop staan dat het voor beide partijen zinvol is om te zoeken naar creatieve oplossingen, waarbij de continuïteit van de onderneming gewaarborgd wordt.  

Wilt u meer informatie?
Neem gerust contact op met mr. Peter van Rossum (p.vanrossum@vanrossumadvocaten.nl) of mr. Janny de Graaf (j.degraaf@vanrossumadvocaten.nl), telefonisch via 0591-646882.